Temario · Bomberos Comunidad de MadridCon esquemas
24Construcción II
Antes de empezar
Temario elaborado por TuOposición a partir del programa oficial y del Manual de la Oposición del CBCM (versión de noviembre de 2025, la publicada para la Orden 877/2026). No es el manual oficial ni está avalado por la Comunidad de Madrid.
Una explosión de gas ha reventado el bajo de un bloque en Alcalá de Henares y el forjado del primero se ha combado. Al día siguiente, en una obra de Getafe, un operario queda atrapado hasta la cintura cuando se viene abajo la pared de una zanja. Son dos salidas muy distintas con una misma idea de fondo: antes de rescatar o de dejar pasar a nadie, hay que sostener lo que amenaza con caerse. En un edificio eso se llama apear o apuntalar; en una excavación, entibar. Este tema explica cómo se hace y con qué herramientas.
Qué vas a aprender, en cuatro epígrafes:
- 1.Introducción: en qué se centra la actuación de los bomberos en la edificación y cuáles son sus cinco intervenciones más frecuentes.
- 2.Apeo y apuntalamiento de construcciones: qué es un apeo, los sistemas pesados y ligeros, los tipos de apeo por su función (urgencia, complementario, supletorio) y por su forma de trabajo (vertical, horizontal, inclinado), sus piezas (pie derecho, sopanda, durmiente, codal, vela, tornapuntas, jabalcón) y las uniones (bridas, cuñas, ejiones), con sus cifras: 2 tablones, 10 cm, 1 m, 3 veces la base.
- 3.Entibaciones: qué es entibar, lo que el CBCM toma de la NTP 278 (2 m, 7 m, 0,80 y 1,30 m, distancia de los acopios), los sistemas y tipos de entibación, las partes de una zanja, cómo se ejecuta (área de seguridad, balconada, pasos, objetivos) y sus elementos.
- 4.Herramientas: las de corte, las de rotura y las que mueven cargas, desde la almádena hasta el monópode de puntales neumáticos.
Por qué importa. Es de los temas que menos han caído, y lo que pregunta el tribunal es el nombre exacto de cada pieza: qué es cuál y cómo trabaja.
Con qué se relaciona. Con el tema 23 (construcción I: acciones en la edificación, materiales y principales elementos del edificio, que son la base para entender qué carga sostiene cada apeo), con el tema 3 (prevención de riesgos laborales y EPI, porque la NTP 278 es una nota técnica de prevención) y con los temas de rescate y de vehículos, donde vuelven a salir el equipo de excarcelación y el FSV.
Sostener lo que se cae
edificios y zanjas, con carácter provisional
1. Introducción
- Resolver el peligro cuanto antes
- Cinco actuaciones habituales
2. Apeos
- Sistemas pesados y ligeros
- Por función: urgencia, complementario, supletorio
- Por trabajo: vertical, horizontal, inclinado
- Bridas, cuñas, ejiones
3. Entibaciones
- NTP 278
- Cuajada, semicuajada, ligera
- Partes de la zanja
- Área de seguridad y balconada
4. Herramientas
- Corte
- Rotura
- Movimiento de cargas
El tema 24 de un vistazo. Sostener lo que se cae. el marco: 1. Introducción (Resolver el peligro cuanto antes, Cinco actuaciones habituales). en el edificio: 2. Apeos (Sistemas pesados y ligeros, Por función: urgencia, complementario, supletorio, Por trabajo: vertical, horizontal, inclinado, Bridas, cuñas, ejiones). en la zanja: 3. Entibaciones (NTP 278, Cuajada, semicuajada, ligera, Partes de la zanja, Área de seguridad y balconada). con qué: 4. Herramientas (Corte, Rotura, Movimiento de cargas)
Introducción
¿Qué se espera de un servicio de bomberos cuando un edificio está en peligro? No que lo repare: eso es trabajo de técnicos y de empresas. Su papel es la emergencia: quitar de en medio el peligro lo antes posible y dejar la situación estable para que otros sigan después.
En la práctica, las intervenciones que más se repiten en la edificación son cinco:
| Actuación | Qué se busca |
|---|---|
| Delimitar y señalizar las áreas de peligro | Que nadie entre donde puede caer algo |
| Desalojar el edificio | Sacar a las personas de la zona de riesgo |
| Sanear la construcción | Retirar lo que puede desprenderse: revestimientos de fachada, muros, etc. |
| Apear y apuntalar | Sostener lo que amenaza con ceder (epígrafe 2) |
| Entibar zanjas | Contener las paredes de una excavación (epígrafe 3) |
Actuación
Delimitar y señalizar las áreas de peligro
- Qué se busca
- Que nadie entre donde puede caer algo
Actuación
Desalojar el edificio
- Qué se busca
- Sacar a las personas de la zona de riesgo
Actuación
Sanear la construcción
- Qué se busca
- Retirar lo que puede desprenderse: revestimientos de fachada, muros, etc.
Actuación
Apear y apuntalar
- Qué se busca
- Sostener lo que amenaza con ceder (epígrafe 2)
Actuación
Entibar zanjas
- Qué se busca
- Contener las paredes de una excavación (epígrafe 3)
[Figura — Apuntalamiento en un edificio dañado] Una dotación de bomberos con casco y equipo de protección trabaja en el interior de un edificio castigado: muros agrietados, cascotes por el suelo y los primeros tablones y puntales colocados para sostener lo que amenaza con caer. Ilustra la tarea central del tema: sostener provisionalmente una construcción en peligro.
[Figura — Apuntalamiento del ERICAM] Un equipo de rescate del ERICAM, entre los escombros de un edificio hundido, monta apuntalamientos de madera bajo un forjado dañado para abrir y asegurar un espacio de trabajo.
Apeo y apuntalamiento de construcciones
Ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat.
Officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip.
2.1. Sistemas de apeo
Magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit.
Culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia.
Ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur.
Magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia.
2.2. Tipos de apeos
Ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis.
2.2.1. Apeos según su función
Nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.
Aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis.
Laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit.
2.2.2. Apeos según su forma de trabajo
Aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure.
Voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt.
Deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute.
Deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit.
Exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur.
2.2.3. Apeos verticales
Aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit.
Irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident.
Esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet.
Anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.
Non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident.
Fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation.
Enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate.
Cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim.
Cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non.
Sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing.
Exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui.
Duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore.
2.2.3.1. Zampeado
Deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt.
Cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore.
Qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim.
Elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit.
Tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat.
2.2.4. Apeos horizontales
Laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat.
Ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint.
Elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris.
Dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur.
2.2.5. Apeos inclinados
Esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet.
Elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis.
Elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia.
Et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam.
Eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore.
2.2.6. Elementos especiales y uniones
Magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit.
Laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum.
Occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim.
Incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit.
Enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing.
Ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur.
Entibaciones
Enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit.
Nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur.
Tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit.
Dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur.
3.1. NTP 278. Prevención del desprendimiento de tierras en zanjas.
Ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod.
Anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis.
Deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis.
Est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco.
Nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco.
Cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud.
Cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est.
Ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate.
3.1.1. Sistemas de entibación
Qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor.
Veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris.
Aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur.
Ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim.
Cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur.
Ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat.
Dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur.
3.2. Partes de una zanja.
Consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat.
Quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem.
Nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor.
3.3. Ejecución de una entibación.
Consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat.
Ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod.
Id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem.
Aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur.
Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi.
Elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit.
Sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex.
Aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident.
Ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident.
Consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum.
Anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation.
3.4. Elementos de la entibación.
Proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit.
Incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur.
Velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat.
Ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum.
Et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit.
Herramientas
Aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore.
4.1. Herramientas de corte.
Mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum.
Elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur.
Officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur.
Ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum.
Non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation.
Elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris.
Occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis.
Officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim.
4.2. Herramientas de rotura.
Cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo.
Nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa.
Consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.
Non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore.
4.3. Herramientas para movimientos de carga.
Officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit.
Dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea.
Voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint.
Est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco.
Sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris.
Velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit.
Qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur.
Aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
Ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim.
Et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit.
Trampas de examen
Enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem.
Resumen final
Ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing.
Fuentes
Nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit.
Ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt.
Id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore.
Non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident.
Glosario
Ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua enim ad minim veniam quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi aliquip ex ea commodo consequat duis aute irure in reprehenderit voluptate velit esse cillum fugiat nulla pariatur excepteur sint occaecat cupidatat non proident sunt culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit sed do eiusmod tempor incididunt.